Qısa cavab: akademik abzas bir əsas iddia, həmin iddianı dəstəkləyən etibarlı sübut, sübutun şərhi və növbəti fikrə keçiddən ibarət olmalıdır. Başqasının sözü, ideyası, məlumatı, cədvəli və ya modeli istifadə olunursa, istinad verilməlidir.
Güclü akademik abzasın quruluşu
- İddia: abzasın əsas fikrini dəqiq və ölçülü ifadə edir.
- Sübut: məqalə, kitab, rəsmi statistika və ya öz tədqiqat nəticənizlə iddianı əsaslandırır.
- İzah: sübutun niyə vacib olduğunu və tədqiqat sualı ilə əlaqəsini göstərir.
- Keçid: növbəti abzasın məntiqi istiqamətini hazırlayır.
Sadəcə ard-arda istinadlar vermək ədəbiyyat icmalı deyil. Müəlliflərin yanaşmalarını meyar üzrə müqayisə etmək, razılaşdıqları və ayrıldıqları nöqtələri göstərmək lazımdır.
Düzgün parafraz necə edilir?
Parafraz mənbə cümləsində bir neçə sözü sinonimlə əvəz etmək deyil. Mənbəni oxuyun, əsas mənanı qeydə alın, mətni kənara qoyun və fikri öz arqumentinizin kontekstində yenidən qurun. Sonra məna dəqiqliyini orijinalla müqayisə edin və istinad əlavə edin.
| Yanaşma | Qiymətləndirmə |
|---|---|
| Cümlənin quruluşunu saxlayıb sözləri sinonimlə dəyişmək | Yüksək oxşarlıq və məna təhrifi riski |
| Mənbənin əsas fikrini öz arqumentinizə uyğun yeni cümlə quruluşunda izah etmək və istinad vermək | Düzgün parafraz |
| Bir neçə mənbənin nəticələrini müqayisə edib ortaq və zidd cəhətləri göstərmək | Sintez və tənqidi akademik yazı |
Birbaşa sitat nə vaxt istifadə olunur?
Tərifin dəqiq ifadəsi, hüquqi mətn, tarixi ifadə və ya müəllifin termin seçimi təhlilin özü olduqda qısa birbaşa sitat məqsədəuyğundur. Sitat dırnaq içində verilməli, istinad stilinin tələb etdiyi müəllif, il və səhifə nömrəsi göstərilməlidir. Uzun sitatları çoxaltmaq müəllifin öz təhlilini zəiflədir.
Mənbənin etibarlılığını necə yoxlamalı?
- Müəllif və nəşr edən qurum aydın göstərilibmi?
- Mənbə resenziyalı jurnal, akademik nəşriyyat və ya rəsmi qurumdurmu?
- Metod və məlumat mənbəyi izah edilirmi?
- Nəşr tarixi mövzunun yenilənmə sürətinə uyğundurmu?
- DOI, ISBN və ya sabit rəsmi URL ilə mənbəni yenidən tapmaq mümkündürmü?
- Sitat verdiyiniz fikir həqiqətən həmin səhifədə və həmin mənada yazılıbmı?
Oxşarlıq riskini düzgün azaltmaq
Məqsəd yoxlama sistemini aldatmaq deyil, mətnin həqiqi müəllifliyini və izlənə bilən elmi əsasını gücləndirməkdir. Bunun üçün qeydləri mənbə ilə birlikdə saxlayın, bir abzası tək mənbədən köçürməyin, öz analiz və müqayisənizi əlavə edin, sitatla parafrazı ayırın və ədəbiyyat siyahısını mətn daxilindəki istinadlarla tutuşdurun.
AI alətləri haqqında: avtomatik yaradılan istinad mövcud olmaya, fakt yanlış ola və parafraz orijinala həddən artıq yaxın qala bilər. Hər mənbəni açıb yoxlayın. “AI izi yoxdur” kimi vədlər akademik keyfiyyət ölçüsü deyil və etibarlı zəmanət sayıla bilməz.
Cədvəl, şəkil və formulaların mətnlə əlaqəsi
Hər cədvəl, şəkil və formuladan əvvəl mətndə ona istinad edin; elementdən sonra nəticənin mənasını şərh edin. Başlıq və mənbə qeydi universitet şablonuna uyğun olmalı, elementin yuxarı və aşağı hissəsində oxunaqlı vizual boşluq saxlanmalıdır. Şəkil yalnız dekorativ deyil, arqumentə məlumat əlavə etməlidir.
Mənbəni ilkin qeyddən yoxlayın
Məqalə, kitab, standart və verilənlər dəsti haqqında müəllif, başlıq, nəşr ili və DOI məlumatlarını Crossref Metadata Search üzərindən tutuşdura bilərsiniz. Ədəbiyyat icmalının yalnız xülasə deyil, müqayisə və təhlil olması üçün Monash University-nin struktur bələdçisinə də baxın.
Mətninizi mərhələli redaktə edin
Disera bölmələri ayrıca nəzərdən keçirməyə, ilkin oxşarlıq və üslub siqnallarını görməyə, sonra Word sənədi yaratmağa kömək edir.
Disera-da başla